LAN TỎA VĂN HÓA ĐỌC TẠI NGÀY HỘI SÁCH VIỆT NAM 2026: GÓC NHÌN TỪ NHÀ VĂN LÊ HOÀNG PHI YẾN VÀ CỘNG ĐỒNG

Nổi bật trong bức tranh văn hóa ấy là sự kiện diễn ra tại khu vực phường Phú Lâm và Bình Phú, Thành phố Hồ Chí Minh. Nơi đây không chỉ chứng kiến sự quy tụ của hàng trăm học sinh, giáo viên và những người lính cựu chiến binh, mà còn ghi đậm dấu ấn của diễn giả, nhà biên kịch, tác giả sách Lê Hoàng Phi Yến – Chủ tịch Câu lạc bộ Yêu Văn hóa Việt. Bằng những trải nghiệm cá nhân sâu sắc và tầm nhìn của một người làm văn hóa, tác giả đã góp phần định hình lại giá trị của việc đọc, biến sự kiện không chỉ là một ngày hội ngoại khóa mà trở thành một không gian sinh hoạt học thuật và bồi đắp tâm hồn mang đậm tính nhân văn.

Bối cảnh đương đại và không gian tiếp biến văn hóa tại ngày hội sách 2026

Ngày hội Sách và Văn hóa đọc Việt Nam từ lâu đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một phong trào ngắn hạn để trở thành một chiến lược quốc gia nhằm nâng cao dân trí và bồi đắp bản sắc dân tộc. Tại sự kiện được tổ chức ở cấp cơ sở lần này, không gian tri thức đã được kiến tạo một cách vô cùng sinh động, thu hút sự tham gia của gần bảy trăm học sinh đến từ mười bảy trường Tiểu học, Trung học Cơ sở và Trung học Phổ thông. Sự đông đảo này minh chứng cho một nhu cầu tiếp nhận tri thức bền bỉ và mãnh liệt của thế hệ trẻ, bất chấp những hệ lụy phân tán sự chú ý từ các nền tảng giải trí trực tuyến.

Dưới góc nhìn của những nhà giáo dục tham dự, sự kiện là một hoạt động ngoại khóa vô cùng thiết thực. Trong không khí sôi nổi và tràn ngập sắc màu của tri thức, các em học sinh không chỉ được tiếp cận với những đầu sách đa dạng mà còn được trải nghiệm một bầu không khí văn hóa thực thụ. Không gian này đóng vai trò như một môi trường tiếp biến văn hóa, nơi những giá trị truyền thống được lưu giữ trong sách vở có cơ hội đối thoại trực tiếp với những tâm hồn trẻ tuổi. Chuyến đi khám phá các gian hàng sách không đơn thuần là hành vi tiêu dùng văn hóa, mà sâu xa hơn, đó là quá trình rèn luyện kỹ năng, mở rộng thế giới quan và nuôi dưỡng đời sống tinh thần. Việc nhà trường và chính quyền địa phương chung tay tổ chức những hoạt động như vậy cho thấy một nhận thức đúng đắn về vai trò của sách trong việc kiến tạo nền tảng đạo đức và trí tuệ cho thế hệ tương lai.

Sự giao thoa thế hệ và tính nhân văn sâu sắc trong việc tiếp nhận tri thức

Điểm sáng mang tính bước ngoặt của ngày hội chính là buổi giao lưu cùng Chủ tịch Câu lạc bộ Yêu Văn hóa Việt, tác giả Lê Hoàng Phi Yến. Khác với những buổi diễn thuyết mang tính lý thuyết khô khan, câu chuyện được truyền tải dưới cái nắng gắt của Sài Gòn lại mang một sức lay động mạnh mẽ nhờ tính chân thực và sự thấu cảm sâu sắc. Khán đài của buổi nói chuyện là một hình ảnh thu nhỏ của xã hội Việt Nam với đầy đủ các tầng lớp và thế hệ. Ở đó có những hội viên Hội Cựu chiến binh tuổi đã cao, tóc bạc phơ; có những người làm công tác giáo dục miệt mài gieo chữ; có hàng trăm học sinh hồn nhiên, và đặc biệt hơn cả là sự hiện diện của các em học sinh khiếm thính.

Sự xuất hiện của các em học sinh khiếm thính, những người phải tiếp nhận ngôn từ thông qua đôi bàn tay, là một minh chứng hùng hồn cho sức mạnh dung hợp của văn hóa đọc. Sách vỡ không phân biệt ranh giới thể chất, nó là một định chế công bằng nhất cho mọi cá nhân khát khao tiếp cận ánh sáng tri thức. Cảm xúc xúc động của diễn giả Lê Hoàng Phi Yến trước hình ảnh này cũng chính là sự rung động của một nhà nghiên cứu văn hóa trước nỗ lực vươn lên vượt nghịch cảnh của con người Việt Nam. Bên cạnh đó, cái nắm tay thật chặt cùng lời cảm ơn mộc mạc của một vị cựu chiến binh lớn tuổi vào cuối giờ đã phác họa nên một bức tranh tuyệt đẹp về sự tôn trọng tri thức. Sự kết nối ấy xóa nhòa đi khoảng cách về tuổi tác, để lại một thông điệp vĩnh cửu: việc học tập và đọc sách là một hành trình không có điểm dừng.

Ký ức cá nhân như một lăng kính phản chiếu di sản văn hóa

Trong bài phát biểu của mình, tác giả Lê Hoàng Phi Yến đã khéo léo sử dụng ký ức cá nhân để làm điểm tựa cho những luận điểm về văn hóa đọc. Hình ảnh người ông ngoại – một nhà báo, nhà thơ mang đậm cốt cách của người trí thức Việt Nam xưa, miệt mài nghiên cứu và viết lách cho đến những ngày cuối đời – là một biểu tượng vô giá. Đó là hiện thân của tinh thần hiếu học, sự kiên tâm và lòng trân trọng đối với di sản chữ nghĩa. Sự liên hệ giữa hình ảnh những cựu chiến binh tại ngày hội và người ông quá cố không chỉ là một thủ pháp tu từ, mà nó chạm đến tầng sâu của ký ức tập thể, khơi gợi lòng tự hào và trách nhiệm kế thừa nơi thế hệ trẻ.

Đồng thời, ký ức tuổi thơ của chính nữ tác giả về những ngày dành dụm tiền thuê từng cuốn truyện, nâng niu giữ gìn từng trang giấy hay những dịp cuối tuần miệt mài quên ăn quên ngủ trong thư viện, là một mảnh ghép thế hệ đầy chân thực. Nó đại diện cho một thời kỳ mà sách là tài sản quý giá, là cửa sổ duy nhất mở ra thế giới. Bằng việc chia sẻ câu chuyện này, tác giả đã đánh thức trong các em học sinh sự trân trọng đối với những điều kiện vật chất và phương tiện tiếp cận tri thức vô cùng thuận lợi mà các em đang có trong hiện tại, từ đó khơi dậy ý thức tự giác trong việc xây dựng thói quen đọc.

Triết lý "mười trang sách" và định hướng bảo tồn văn hóa đọc trong tương lai

Đúc kết lại thông điệp của mình, tác giả Lê Hoàng Phi Yến đã đưa ra một lời khuyên mang tính hành động cao, chứa đựng một triết lý phát triển bản thân sâu sắc: "Mỗi ngày mười trang sách, năm năm nữa nhìn lại, mọi người sẽ nhận ra sách đem đến bao nhiêu tài sản giá trị không gì đổi được". Đây không chỉ là một phép toán về số lượng, mà là một phương pháp luận về sự tích lũy về chất trong quá trình dung nạp kiến thức. Trong bối cảnh con người ngày càng mất kiên nhẫn với các văn bản dài và có xu hướng tiêu thụ thông tin nhanh (fast-content), việc duy trì kỷ luật đọc mười trang sách mỗi ngày là một sự kháng cự mang tính văn hóa, nhằm bảo vệ khả năng tư duy sâu và năng lực tập trung của con người.

Với tư cách là người đứng đầu Câu lạc bộ Yêu Văn hóa Việt, hành trình của tác giả Lê Hoàng Phi Yến tại Ngày hội Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 2026 chính là minh chứng rõ nét cho sứ mệnh mang tri thức hàn lâm và những giá trị văn hóa cốt lõi đến gần hơn với cộng đồng. Việc lan tỏa giá trị của "người bạn lớn" mang tên Sách không thể chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu, mà cần sự dấn thân, những cuộc đối thoại trực tiếp và những phương pháp tiếp cận đầy tính nhân văn như những gì đã diễn ra tại sự kiện này.

Nhìn nhận một cách tổng thể, Ngày hội Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 tại không gian cơ sở đã thành công rực rỡ không chỉ ở khía cạnh tổ chức mà còn ở chiều sâu ý nghĩa. Nó khẳng định rằng, để bảo vệ và phát huy di sản văn hóa dân tộc, việc bồi đắp một thế hệ độc giả có tư duy sắc bén, có tâm hồn phong phú là điều kiện tiên quyết. Những sự kiện văn hóa thiết thực này cần được nhân rộng và duy trì thường xuyên, với sự chung tay của toàn xã hội, để mỗi ngày trôi qua đều là một ngày đẹp đẽ khi con người cùng nhau học hỏi, trải nghiệm và trưởng thành từ những trang sách. Khát vọng ấy cũng chính là định hướng nghiên cứu và hành động trọng tâm của những người làm công tác văn hóa trong giai đoạn đương đại.